Còn thắt chặt tiền, lãi suất khó giảm

 Cần linh hoạt hơn trong điều hành chính sách tiền tệ mới có thể giải bài toán lãi suất cao. Đó là ý kiến của PGS.TS Trần Hoàng Ngân, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ quốc gia, về cuộc đua lãi suất. 

Lãi suất cho vay quá cao như hiện nay đang khiến nhiều doanh nghiệp sản xuất gặp khó khăn - Ảnh: T.ĐẠM

Mỹ lạm phát là 3,2% nhưng lãi suất huy động là 0,5%/năm; con số này ở châu Âu là 2,8 và 2,2%; Trung Quốc 5,3% và 3,25%; Singapore 5% và 0,5%; Thái Lan 3,27% và 1,5-2,1%. Việt Nam lạm phát dự kiến trên 15% nhưng hiện các ngân hàng trả cho người gửi 17-18%, gánh nặng lãi suất đổ lên người vay, người sản xuất, người lao động Ông Trần Hoàng Ngân

Ông Ngân nói:

- Nghị quyết 11 của Chính phủ về ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát và bảo đảm an sinh xã hội đã xác định rất rõ là chính sách tài khóa thắt chặt và điều hành chính sách tiền tệ phải chặt chẽ, thận trọng để đảm bảo công ăn việc làm và duy trì tăng trưởng của nền kinh tế ở mức hợp lý 6-6,5%/năm. Nhưng thực tế điều hành chính sách tiền tệ lại theo hướng thắt chặt, lạm phát vẫn rất cao.

Vì vậy, bên cạnh việc giám sát cắt giảm 97.000 tỉ đồng đầu tư công thì phải nhanh chóng giảm lãi suất. Lãi suất chỉ giảm khi chính sách tiền tệ thật sự linh hoạt và được điều hành theo đúng định hướng là chặt chẽ và thận trọng.

* Chính sách tiền tệ đã thắt chặt đến mức nào?

- Nền kinh tế tăng trưởng như cơ thể đang phát triển (làm thêm nhiều hàng hóa, dịch vụ), vì thế cần bổ sung máu (tiền trong lưu thông) để cơ thể hoạt động nhịp nhàng. Năm 2011 kinh tế tăng trưởng trên 6%, dự kiến tiền trong lưu thông tăng thêm 16%. Con số 16% cũng được xem là thắt chặt vì mọi năm con số này lên đến

25-30%. Thế nhưng trong năm tháng đầu năm, Ngân hàng Nhà nước chỉ bơm thêm 1%, dẫn đến một cơ thể lớn nhưng bị thiếu máu.

Tình trạng thiếu máu trầm trọng hơn khi giá cả tăng. Năm tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng tăng khoảng 12%, kinh tế tăng trưởng 5,43%, vì vậy cần phải có thêm tiền thì hoạt động của nền kinh tế mới không bị ảnh hưởng. Giả sử rằng ở thời điểm này, Ngân hàng Nhà nước có sử dụng hết chỉ tiêu tăng lượng tiền trong lưu thông của cả năm 2011 thì cũng chỉ đủ bù đắp cho mức tăng của giá cả và tăng trưởng kinh tế.

* Vậy nút thắt của bài toán lãi suất là gì và khi nào lãi suất sẽ giảm?

- Chúng ta quyết giữ tín dụng tăng trưởng dưới 20% thì phải linh hoạt hơn trong việc cung ứng tiền cho nền kinh tế trong hạn mức 16% đã được cho phép, cuộc đua lãi suất mới hạ nhiệt. Mức 16% tăng thêm là chỉ tiêu của cả năm 2011, bơm lúc nào là nghệ thuật của Ngân hàng Nhà nước. Không đợi đến cuối năm mới đạt được con số này, mà bơm ra, hút về nhịp nhàng để hỗ trợ kinh tế và kiểm soát lạm phát, nếu không vấn đề lãi suất cao sẽ khó hạ nhiệt.

* Còn các giải pháp hành chính, liệu có nên điều chỉnh trần lãi suất huy động?

PGS.TS Trần Hoàng Ngân

- Tiền đang bị thắt chặt, vì vậy giải pháp hành chính khó làm thay đổi tình hình. Theo tôi, phải bỏ ngay trần lãi suất huy động, cũng không nên áp trần lãi suất cho vay vì trở lại bệnh cũ, không khả thi. Nên bỏ trần để tăng tính minh bạch cho thị trường.

Vừa qua quy định trần lãi suất huy động nhưng thanh tra Ngân hàng Nhà nước không đủ sức giám sát, một số ngân hàng không tuân thủ pháp luật, thiếu tôn trọng đạo đức kinh doanh đã dẫn đến đua lãi suất. Nếu áp dụng trần lãi suất huy động thì Ngân hàng Nhà nước phải sẵn sàng cho các ngân hàng thương mại vay khi cần vốn ở mức lãi suất trần đã quy định. Nếu không, mức trần mới có thể là điểm xuất phát mới cho các cuộc đua lãi suất huy động.

Cũng không nên có trần lãi suất cho vay vì năm 2008 Ngân hàng Nhà nước từng áp dụng, sau đó các ngân hàng đã lách bằng cách đặt ra nhiều loại phí, cuối cùng phải bỏ trần lãi suất cho vay. Rất khó để áp trần lãi suất cho vay vì hiện nay các ngân hàng đã huy động 16-17%/năm, chi phí hoạt động 3%, cả thảy là 19-20%, nếu cho vay 18% thì ngân hàng lấy gì bù vào, rồi họ cũng sẽ lách.

Nếu dỡ bỏ trần lãi suất huy động, lãi suất có thể tăng lên, người gửi tiền phải cân nhắc khi gửi cho ngân hàng có lãi suất cao, bởi lãi suất càng cao thì rủi ro càng lớn, trong khi bảo hiểm tiền gửi chỉ có giới hạn.

* Liệu có mâu thuẫn khi một mặt chúng ta vẫn phải đeo đuổi mục tiêu chống lạm phát nhưng lại linh hoạt hơn trong chính sách tiền tệ?

- Chúng ta linh hoạt chứ không nới lỏng tiền tệ, vả lại lạm phát hiện có nhiều yếu tố của giá cả tăng, trong khi chi tiêu công đã thắt chặt. Các năm trước tín dụng tăng 25-30%/năm, gây sức ép lớn lên lạm phát. Năm nay tín dụng tăng dưới 20% đã phát đi tín hiệu vay vốn khó khăn hơn. Vì vậy phải linh hoạt để giảm lãi suất và dùng lãi suất để đưa vốn đến các mục tiêu ưu tiên: vay sản xuất, làm hàng xuất khẩu thì 14-15%/năm; đi buôn 16-18%/năm; tiêu dùng, đầu tư chứng khoán 22-25%... Đừng hoảng hốt khi ngân hàng đưa ra lãi suất vay tiêu dùng để mua ôtô đến 25%/năm. Tại Thái Lan, vay sản xuất 6-7%/năm nhưng vay tiêu dùng là 16-17%/năm.

* Lãi suất cao, ngoài điều hành, phải chăng còn nguyên nhân nào khác?

- Nhiều năm qua, chúng ta áp dụng nguyên tắc lãi suất huy động thực dương, tức cao hơn lạm phát, có lợi cho người gửi nhưng gây khó cho người vay. Thị trường chứng khoán cũng bị “vạ lây” khi cổ đông đòi hỏi cổ tức phải cao hơn lãi suất tiết kiệm, nếu không họ sẽ gửi ngân hàng. Hệ quả của chính sách lãi suất tiền gửi thực dương là khuyến khích tiêu dùng thay vì sản xuất.

Ở các nước, người ta theo nguyên tắc thực dương với lãi suất cho vay. Người gửi tiền phải chấp nhận lãi suất thấp hơn lạm phát nhưng thị trường chứng khoán sẽ thu hút được vốn, doanh nghiệp tạo công ăn việc làm.

Chúng ta sớm tiếp cận nguyên tắc điều hành lãi suất mới, có lộ trình thực hiện để hướng tiền nhàn rỗi chảy vào kênh đầu tư. Phải điều hành tỉ giá theo hướng giữ USD không có lợi. Vàng thì chỉ còn cơ hội tăng giá do yếu tố bên ngoài, vì thế rủi ro rất cao. Tới đây việc cho vay bất động sản tiếp tục bị siết, cơ hội tăng giá cao không còn nữa. Khi đó chỉ còn kênh góp vốn, mua cổ phần để hưởng lợi từ hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp.

THANH TUYỀN thực hiện

Read more »

Vụ vàng miếng kém chất lượng: Nhiều người bán vàng nhẫn

 Nhiều tiệm vàng cho biết sau khi thị trường xuất hiện thông tin về vàng nguyên liệu kém chất lượng, số người đi bán vàng nhẫn tăng vọt. Tuy nhiên các tiệm vàng rất thận trọng, chỉ mua vàng nhẫn do tiệm mình sản xuất, nếu khác thương hiệu người bán phải chấp nhận để chủ tiệm vàng thử bằng cách đốt sản phẩm.

Bà Nguyễn Ngọc Quế Chi, tổng giám đốc Công ty vàng Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín (SBJ), cho biết trước đây các tiệm vàng chỉ thử bằng phương pháp đánh đá hoặc đo tỉ trọng vàng nhưng hiện nay các phương pháp thử này không phát hiện được vàng độn tạp chất. Trong khi nếu đốt sản phẩm sẽ phát hiện vàng bị trộn tạp chất vì khi đó bề mặt vàng không còn trơn bóng mà nổi lên các cặn li ti hoặc “sủi bọt”.

Tuy nhiên theo các công ty vàng, phương pháp đốt sản phẩm có nhược điểm làm biến dạng bề mặt sản phẩm, nhẫn không còn đẹp tròn như trước. Do vậy các tiệm vàng phải giao kèo trước với khách hàng, trường hợp khách hàng không đồng ý hoặc khi thử phát hiện trong vàng có độn tạp chất các tiệm vàng cũng sẽ từ chối mua sản phẩm.

Việc các tiệm vàng thận trọng khi mua vàng nhẫn không chỉ gói gọn trong địa bàn TP.HCM mà còn lan sang nhiều tỉnh thành lân cận. Trưởng phòng kinh doanh một công ty nữ trang lớn cho biết trong đợt thực tế vừa qua tại Lâm Đồng và một số tỉnh ĐBSCL cho thấy các tiệm vàng tại các địa phương cũng rất thận trọng khi mua lại vàng nhẫn và đều yêu cầu phải thử bằng cách đốt sản phẩm.

Ngoài ra, giá thu mua vàng nhẫn cũng rất cách biệt so với giá bán và dao động tùy tiệm, thường thấp hơn 40.000-50.000 đồng/chỉ, gấp cả chục lần so với vàng miếng. Bên cạnh đó, do quy ước tuổi của vàng nhẫn cũng không đồng đều, có nơi là 9,5 tuổi, 9,6 tuổi, có nơi lại 9,8 tuổi, do vậy hiện nay nhiều địa phương chỉ mua vàng do địa phương mình sản xuất hoặc ép giá mua vàng nhẫn do địa phương khác sản xuất.

Theo đại diện Công ty SJC, có dấu hiệu cho thấy người dân quay lại mua vàng miếng. Hai tuần trở lại rất nhiều tiệm vàng tại các tỉnh đến Công ty SJC đổi các miếng vàng một lượng thành miếng vàng nhỏ như 5 phân, 1 chỉ, 2 chỉ, 5 chỉ, mỗi ngày vài trăm lượng. Theo đại diện Công ty SJC, thay vì mua vàng nhẫn, người dân mua các miếng vàng nhỏ để cất giữ do tính thanh khoản của vàng miếng cao hơn lại an toàn hơn.

Sức mua các sản phẩm nữ trang cũng chậm hẳn, ngoài nguyên nhân vào mùa thấp điểm còn do lo ngại mua phải vàng kém chất lượng.

A.H.

Read more »

Chỉ số giá dịu lại, nhiều mặt hàng hạ nhiệt

TT - Tổng cục Thống kê ngày 24-5 đã công bố chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 5 tăng 2,21% so với tháng trước. Nếu so với tháng 4-2011 CPI là 3,32%, có thể thấy tốc độ tăng đã phần nào dịu đi nhưng vẫn ở mức tương đối cao.

Diễn biến chỉ số giá tiêu dùng từ đầu năm 2011 đến nay - Nguồn: Tổng cục Thống kê - Ảnh: N.BÌNH - Đồ họa: N.KHANH

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Đức Thắng, vụ trưởng Vụ Thống kê giá Tổng cục Thống kê, phân tích:

- Nếu so với tháng 4-2011 CPI là 3,32%, có thể thấy tốc độ tăng đã phần nào dịu đi nhưng vẫn ở mức tương đối cao. Đây là tín hiệu đáng mừng vì tốc độ tăng CPI đã chậm hơn. Nhưng nhìn lại thì đây vẫn là mức khá cao so với những năm gần đây, trừ năm 2008. Tỉ giá vàng tăng (1,43%) và USD (giảm 0,98%) cũng có chuyển biến tích cực nên có ảnh hưởng tốt với thị trường.

* Theo ông, đâu là những yếu tố gây tăng giá của tháng này?

- Tôi xin lấy ví dụ nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống (3,01%). Trong cả nước, giá gia cầm, thịt heo, hải sản đều tăng do dịch bệch về cơ bản chưa kiểm soát được. Do đó ngành chăn nuôi bị thiệt hại nhiều.

Ngoài ra, giá thức ăn chăn nuôi tăng cũng là một yếu tố khiến nhóm hàng này tăng giá. Mức tăng cao nhất trong 11 nhóm hàng hóa tính CPI là nhóm nhà ở, vật liệu xây dựng (3,19%) thì chủ yếu do nhu cầu mùa xây dựng cộng với ảnh hưởng của giá điện sinh hoạt, giá nước, giá dầu hỏa (dùng cho thắp sáng), gas đun nấu...

Nhóm hàng hóa duy nhất giảm giá là bưu chính viễn thông, giảm 1,68% song cũng không đáng kể.

* Việc tăng lương cơ bản có tác động gì đến CPI tháng này không, thưa ông?

- Theo tôi, việc tăng lương cơ bản từ 750.000 đồng lên 830.000 đồng có ảnh hưởng nhưng điều đáng mừng là hiện nay, việc tăng lương cơ bản không còn ảnh hưởng mạnh đến thị trường như trước.

* Vậy từ nay đến cuối năm, cần tập trung vào những biện pháp gì để kiềm chế tốc độ tăng CPI?

- Tháng 6 và 7, tốc độ tăng CPI sẽ giảm dần chứ chưa thể thấp hẳn ngay được. CPI tháng này so với tháng 12-2010 tăng hơn 12%, tức là ở mức hai con số. Diễn biến các tháng tới ra sao còn phụ thuộc các yếu tố gây tăng giá, chẳng hạn như thiên tai bất thường. Còn các biện pháp rất mạnh đã được đề cập đầy đủ trong nghị quyết 11.

HƯƠNG GIANG thực hiện

Nhiều mặt hàng hạ nhiệt Những ngày gần đây, không chỉ các bà nội trợ mà cả người bán cũng thấy dễ chịu vì giá cả nhiều mặt hàng bắt đầu giảm lại. Mặt hàng giảm mạnh nhất là thịt heo, tổng cộng sau ba tuần đầu tháng 5, giá thịt heo đã giảm 10.000-15.000 đồng/kg. Bà La, tiểu thương chợ Tân Định (Q.1, TP.HCM), cho biết giá giảm nên tiền lấy hàng cũng bớt lại, khách đến đông hơn. Những mặt hàng bán chạy như thịt ba rọi từ 102.000 đồng/kg còn 93.000-95.000 đồng/kg, nạc dăm 94.000-100.000đ/kg, giá heo đùi phổ biến 90.000-95.000đ/kg. Các cửa hàng của Công ty Vissan cũng giảm giá như cốt lết từ 115.000 đồng còn 100.000 đồng/kg, thịt vai còn 99.000 đồng/kg, thịt nách còn 98.000 đồng/kg, sườn già còn 86.000 đồng/kg... Nhiều đầu mối thịt đông lạnh cho biết khoảng hai tuần nay giá các loại thịt đông lạnh nhập khẩu đã giảm bình quân 50-60 USD/tấn do giá thế giới giảm và tác động trễ của việc tỉ giá giảm từ tháng trước. Tại chợ Bình Điền (Q.8), giá cánh gà giảm từ 72.000 đồng/kg còn 68.000 đồng, đùi gà nhập khẩu 40.000 đồng/kg. Giá mặt hàng dầu ăn từ 42.000-43.000 đồng/lít giảm còn 39.000-41.000 đồng/lít. Riêng hàng bình ổn còn 35.000-37.000 đồng/lít - Ảnh: T.ĐẠM Giá gà nhập khẩu giảm kéo theo giá gà công nghiệp trong nước cũng giảm còn 35.000-36.000 đồng/kg, trứng gà loại 2 tại trại 1.200-1.300 đồng/quả. Ông Vĩnh Phương - chủ tiệm cơm trên đường Trần Xuân Soạn, Q.7 - cho biết nhờ mua được nguyên liệu rẻ nên giá các phần cơm cũng được điều chỉnh giảm 1.000-3.000 đồng tùy món. Không chỉ thịt heo, tốc độ tăng giá của nhiều thực phẩm khác cũng hạ nhiệt sau khi lên đến đỉnh cao nhất vào nửa cuối tháng 4-2011. Giá đường từ 22.500 đồng/kg tại các chợ còn 18.500-19.000 đồng/kg, đường bình ổn có thương hiệu cũng giảm 1.000 đồng/kg, còn 20.500 đồng/kg... Một số loại rau củ quả có mức giảm đáng chú ý là su su 3.000 đồng/kg, cà rốt 7.000 đồng/kg, cà chua 3.000-4.500 đồng/kg... Bà Nguyễn Thị Ánh Hồng, giám đốc hệ thống siêu thị Maximark, cho biết sau một thời gian dồn dập nhận đơn tăng giá từ các nhà cung cấp, tốc độ tăng giá tại các siêu thị giảm dần và đang đi vào ổn định. Tại siêu thị, các mặt hàng thiết yếu như đường, dầu ăn cũng hạ nhiệt bằng nhiều chương trình khuyến mãi. Ngoài lý do giá thế giới giảm, trong nước cân đối cung cầu hàng hóa được đảm bảo thì việc sức mua thấp cũng là yếu tố để kéo giá hàng hóa xuống. Ban quản lý chợ Tân Xuân (Hóc Môn) cho biết chợ khá ế, lượng thịt heo tồn cuối ngày khá cao buộc tiểu thương phải giảm giá bán để đẩy hàng. NHƯ BÌNH

Read more »

Ngân hàng quảng cáo lãi suất rong

Giữa trưa nắng chói chang, một đoàn 5 thiếu nữ mặc đồng phục đạp xe vòng đi vòng lại quanh khu tập thể Giảng Võ (Hà Nội), mang theo cờ phướn quảng cáo chương trình gửi tiền lãi suất không kỳ hạn cao gấp 10 lần bình thường.

PG quảng cáo về chương trình gửi tiền mới của Standard Chartered ở khu tập thể Giảng Võ (Hà Nội) trưa 21/5. Ảnh: T.T.

Những người dân nơi đây đã quá quen với hình ảnh tiếp thị bia, hóa mỹ phẩm hay nhiều kiểu marketing đường phố khác. Nhưng họ chưa bao giờ thấy một ngân hàng đi quảng cáo rong trên phố như vậy.

Đội PG (các cô gái tiếp thị) trẻ trung này đang quảng bá cho chương trình huy động mới của ngân hàng 100% vốn nước ngoài Standard Chartered, trong đó người gửi tiền được hưởng lãi suất không kỳ hạn cao gấp hơn 10 lần thông thường, với một số điều kiện nhất định. Ở loại hình tiết kiệm thông thường, lãi suất không kỳ hạn cao nhất mà ngân hàng này trả cho khách chỉ là 1% một năm.

Việc một ngân hàng nước ngoài như Standard Chartered phải cử PG xuống phố quảng bá cho chương trình huy động vốn, đồng thời đẩy lãi suất không kỳ hạn lên cao chót vót trong bối cảnh trần lãi suất vẫn bị khống chế ở mức 14% một năm, một lần nữa cho thấy hệ thống ngân hàng đang thiếu vốn tiền đồng như thế nào.

Chị Thanh Lan, nhà ở quận Bình Tân TP HCM cho biết, cách đây một tuần, nhân viên của một ngân hàng thương mại cổ phần có trụ sở tại thành phố cầm xấp tờ rơi đến nhà chào mời chị gửi tiền với lãi suất cao. Nội dung tờ rơi là hình một tấm lịch in 30 ngày của tháng 5. Trong đó, nhà băng khoanh tròn số 18, sau đó là chữ phần trăm to đùng ở góc trên của khuôn lịch.

Theo chị Lan, nếu nhìn vào tờ rơi này, ít ai có thể hiểu được mức lãi suất huy động mà nhà băng đưa ra là bao nhiêu. Tuy nhiên ý tưởng thiết kế tờ rơi khá độc đáo. Cô nhân viên ngân hàng giải thích, nếu gửi tiền vào nhà băng từ tháng 5 này, chị sẽ được hưởng mức lãi suất lên tới 18% một năm.

Không chỉ khách hàng cá nhân mới được ngân hàng tiếp cận tận nơi, một số doanh nghiệp cũng được nhân viên nhà băng "chăm sóc" bằng cách gọi điện tận nơi chào mời gửi tiền với mức lãi suất cao ngất.

Ông Nguyễn Công Tuấn, Giám đốc tài chính Công ty cổ phần thực phẩm Hanco (Hanco Food) trong buổi gặp gỡ báo chí mới đây chia sẻ, thời gian gần đây, ông luôn nhận được những cuộc điện thoại của nhân viên ngân hàng mời gọi gửi tiền. "Nhân viên một ngân hàng gọi điện đến đề cập việc gửi tiền tiết kiệm, lãi suất 14% một năm. Tôi thử đặt vấn đề có mấy tỷ đồng tiền nhàn rỗi, nếu lãi suất 18% thì gửi. Ngay lập tức cô ta chấp nhận ngay", ông Tuấn kể.

Các ngân hàng trong nước đều đang chạy đua đẩy lãi suất không kỳ hạn lên cao, nhằm giữ chân khách hàng. Ảnh: T.T.

Trao đổi với VnExpress.net, nhân viên của một nhà băng có trụ sở tại quận 10 (TP HCM) cho biết đang phải kiêm thêm nhiều việc như đi rải tờ rơi quảng cáo về các sản phẩm của ngân hàng ở các công ty, văn phòng, thậm chí là từng nhà dân… đến việc gọi điện đến từng khách hàng để mời gọi gửi tiền...

Không riêng gì TP HCM, ngay cả Hà Nội cũng diễn ra tình trạng tương tự. Anh Tiến, nhân viên ngân hàng thương mại cổ phần cỡ vừa của phòng giao dịch tại quận Cầu Giấy (Hà Nội) thừa nhận, thời gian này không ngày nào ngồi yên vì phải huy động tiền gửi. "Chúng tôi phải gọi điện thoại khắp nơi "kêu gọi" gửi tiền. Thậm chí là tận dụng tối đa các mối quan hệ, quen biết, kể cả người thân trong gia đình.

"Từ một tháng nay, lúc nào cũng căng tai căng mắt xem có người thân, người quen nào muốn gửi tiền vào ngân hàng hay không. Nếu có, bằng mọi cách thuyết phục họ mang gửi ngân hàng mình", anh này cho hay.

Có một thực tế được thừa nhận từ chính các ngân hàng và Ngân hàng Nhà nước là dù lãi suất đã tăng nhưng tăng trưởng huy động vốn đã giảm dần. Trong báo cáo mới đây của Ngân hàng Nhà nước cho thấy, 4 tháng đầu năm, vốn huy động của toàn hệ thống ngân hàng chỉ tăng 0,46% trong khi lượng vốn cho vay tăng 5,01% so với cuối năm trước.

Ở một số ngân hàng, tốc độ tăng trưởng tín dụng cũng luôn cao hơn nhiều so với huy động. Không chỉ vậy, khi kinh tế còn biến động, người gửi tiền thường có tâm lý gửi tiền ngắn hạn để dễ ứng phó với biến động thị trường. Hơn nữa, khi các ngân hàng tạo ra xu thế tăng lãi suất, người gửi tiền cũng có tâm lý gửi ngắn hạn để có thể quay vòng nhanh khi lãi suất tăng cao hơn trong các giai đoạn tiếp theo.

Trao đổi với VnExpress.net, Tổng giám đốc của một ngân hàng thương mại cổ phần có trụ sở tại TP HCM cho rằng, trong bối cảnh khó khăn như hiện nay, mỗi ngân hàng đều có cách thức riêng để tiếp cận khách hàng của mình. "Dòng tiền nhàn rỗi từ dân cư, cũng như từ các kênh khác, nếu được định hướng vào ngân hàng sẽ rất tốt", ông này nói.

Cũng theo ông, việc một số nhà băng "đi đêm" với khách hàng, tăng lãi suất tiết kiệm ở các kỳ hạn ngắn lên mức cực cao 17-18% chỉ mang tính cục bộ, phụ thuộc vào tình trạng thanh khoản của từng ngân hàng, chứ không phản ánh bức tranh chung của cả hệ thống.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Phương Thảo, Phó chủ tịch thường trực Hội đồng quản trị HDBank cho rằng, tuy nguồn vốn hiện tại của HDBank chưa đến mức căng thẳng nhưng nhà băng vẫn đang rốt ráo tìm kiếm vốn từ nhiều nguồn khác chứ không thể trông chờ nhiều vào kênh huy động từ dân cư. "Lượng vốn từ dân cư gửi vào ngân hàng hiện chưa mấy khả quan", bà Thảo nói.

Đồng quan điểm, một lãnh đạo cấp cao của Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (SHB), cho hay, lượng vốn huy động từ dân cư tại hầu hết các chi nhánh của nhà băng đều rất hạn chế, do người dân nhìn vào tỷ lệ lạm phát cao và nguy cơ lãi suất thực âm.

Chia sẻ vấn đề này, Tiến sĩ Nguyễn Văn Thuận, Trưởng khoa Tài chính ngân hàng, Đại học Mở TP HCM cho rằng, hiện nay các ngân hàng đang rất muốn hạ thấp đầu vào để kéo mặt bằng lãi suất cho vay xuống nhằm khơi thông đầu ra. Nhưng nghịch lý là với mức lãi suất huy động thực hiện nay (gồm cả khuyến mãi, thưởng) lên đến 17% thậm chí 18-19% mà các ngân hàng vẫn không hút được vốn huy động, nếu hạ thấp sẽ càng khó khăn hơn trong việc hút vốn.

Theo ông Thuận, mấu chốt của vấn đề là do người dân lo sợ đồng tiền bị mất giá, lo ngại lạm phát cao, có tâm lý chưa thoả mãn với mức lãi suất thực tại... Do đó, một lượng lớn tiền vẫn chưa chịu vào ngân hàng mà phân bổ ở các kênh khác.

Nhóm phóng viên

Read more »

Doanh nghiệp ôtô kiến nghị sửa quy định nhập khẩu

Ít nhất 50 doanh nghiệp đã đồng loạt ký vào đơn phản đối thông tư 20 do Bộ Công Thương vừa ban hành, vì lo quy định mới có thể khiến họ hết đường làm ăn.
Sáng nay, những nhà nhập khẩu xe hơi ở Hà Nội đã tổ chức cuộc họp bất thường để bàn các biện pháp đối phó với thông tư 20 do Bộ Công Thương ban hành. Khách mời của cuộc họp này là những chủ doanh nghiệp chuyên nhập khẩu xe hơi. Họ đến đây, mang theo con dấu của công ty mình để đồng loạt ký và đóng dấu vào văn bản kiến nghị Thủ tướng, Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng và Bộ trưởng Tư pháp - Hồ Hùng Cường.

Các doanh nghiệp nhập khẩu ôtô ở Hà Nội ngồi bàn các biện pháp đối phó với thông tư 20, đồng thời ký vào văn bản khiếu nại lên Thủ tướng. Ảnh: H.A.

Những doanh nghiệp nhập khẩu này cho rằng cơ quan chức năng nếu không tháo gỡ những cái khó trong thông tư 20 do Bộ Công Thương ban hành thì sau ngày 26/6, một loạt salon ôtô có nguy cơ đóng cửa.

Theo quy định tại thông tư số 20, các doanh nghiệp nhập khẩu ôtô mới nguyên chiếc về thị trường phải có giấy quỷ quyền là nhà nhập khẩu, phân phối của chính hãng sản xuất hoặc hợp đồng đại lý chính hãng. Giấy ủy quyền này phải do cơ quan ngoại giao của Việt Nam tại nước ngoài chứng nhận. Các loại giấy tờ này theo các nhà nhập khẩu xe hơi nhận định là không thể có được. Nếu có thì thủ tục xin cấp cũng nhiêu khê và cực kỳ khó.

Trong văn bản kiến nghị của mình, các doanh nghiệp nhập khẩu ở Hà Nội đặt ra 3 câu hỏi lớn: Ai sẽ được hưởng lợi khi thông tư 20 này có hiệu lực? Mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội liệu có đạt được? Khi áp dụng quy định này thì quyền lợi của người tiêu dùng và các vấn đề liên quan đến an toàn giao thông đường bộ liệu có được đảm bảo?

Thị trường ôtô nhập khẩu Việt Nam hiện nay tồn tại dưới 3 hình thức phân phối, gồm nhập khẩu chính thức - do hãng sản xuất ủy quyền; các liên doanh trong nước tham gia nhập khẩu (chủ yếu là các thành viên Hiệp hội Các nhà sản xuất ôtô - VAMA) và khoảng 2.000 doanh nghiệp nhập dưới dạng giấy phép thương mại.

Ít nhất 50 doanh nghiệp ở Hà Nội đã ký vào văn bản khiếu nại thông thư 20 của Bộ Công Thương, trong cuộc họp bất thường sáng 24/5.

2.000 doanh nghiệp nhập khẩu không chính hãng này đang chiếm khoảng 50% thị trường xe hơi và đang gia tăng lợi thế nhờ chính sách linh hoạt về giá cả, mẫu mã và thời gian giao hàng. Đây chính là đối thủ đáng gờm nhất mà các thành viên trong VAMA lo ngại. Tại đơn kiến nghị của mình, doanh nghiệp cho rằng việc ban hành thông tư 20 của Bộ Công Thương chính là một hình thức bảo hộ cho các thành viên VAMA và là bản "khai tử" đối với các nhà nhập khẩu không có giấy ủy quyền đại lý và chính hãng. Điều này đồng nghĩa, sẽ có khoảng 2.000 doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ bị phá sản, đóng cửa hoặc chuyển đổi hình thức kinh doanh.

Theo các doanh nghiệp thông tư 20 của Bộ Công Thương có mục đích bảo vệ người tiêu dùng song có thể khiến giá xe trong nước bị đẩy lên cao, một khi các đầu mối nhập khẩu bị thu hẹp.

Giám đốc Công ty ôtô Thiên An Phúc - Nguyễn Tuấn cho biết các doanh nghiệp đều ủng hộ chính sách kiểm soát nhập siêu của Chính phủ. Tuy nhiên, thông tư 20 của Bộ Công Thương lại chứa đựng rất nhiều vấn đề cần phải xem xét lại. Theo ông, quy định mới là một hình thức "cấm" nhập khẩu với xe mới. Và để "lách" quy định bằng cách chuyển đổi mô hình sang nhập khẩu xe đã qua sử dụng. Và như vậy, tới đây, thị trường sẽ tràn ngập xe cũ - điều này lại trái với mục đích của Chính phủ là hạn chế dòng xe đã qua sử dụng. "Thông tư này chẳng khác nào khuyến khích doanh nghiệp nhập khẩu xe mới chuyển sang kinh doanh xe cũ", ông nhấn mạnh.

Theo ông, một doanh nghiệp hiện nay đang nhập khẩu nhiều nhãn hiệu ôtô khác nhau. Và nếu chiếu theo quy định mới mỗi lần nhập khẩu, doanh nghiệp sẽ phải xin một loạt giấy tờ, thủ tục khó tựa "hái sao trên trời". "Chúng tôi đã cố gắng để 'lo lót' các giấy tờ trên nhưng quả thực là không thể", ông Tuấn nhấn mạnh.

Ông Tuấn là một trong số những người đầu tiên ký vào văn bản khiếu nại lên Thủ tướng. Ông cho rằng doanh nghiệp nhập khẩu xe hơi đang rơi vào tình cảnh "không có đường lùi", nếu không khiếu nại, họ sẽ phải đóng cửa. "Chúng tôi lường trước được việc thời gian khiếu nại sẽ kéo dài nhưng các doanh nghiệp vẫn làm để bảo vệ quyền lợi của chính mình", ông Tuấn cho biết.

Giám đốc Công ty ôtô Đông Hải - Bùi Thanh Hải không nén nổi bức xúc: "Thông tư 20 là một hình thức cấm nhập khẩu và chỉ một thời gian ngắn thôi, thị trường xe nhập khẩu sẽ rơi vào tay người nước ngoài".

Ông Hải nhận định sau ngày 26/6, thị trường xe nhập khẩu sẽ khan hiếm, và khi đó, giá cả sẽ bị đẩy lên cao. "Một khi thị trường nằm trong tay các liên doanh, giá cả sẽ bị đẩy lên cao và người tiêu dùng sẽ khó có cơ hội mua được các sản phẩm chất lượng tốt và đa dạng về chủng loại". Theo ông này, các doanh nghiệp đang đứng trước ngã ba đường một là phá sản, chuyển ngành nghề kinh doanh hoặc chuyển sang nhập khẩu xe cũ.

Giám đốc một doanh nghiệp nhập khẩu khác nhấn mạnh: "Thị trường có gần 2.000 doanh nghiệp nhập khẩu, ôtô của Việt Nam vẫn bán với giá trên trời. Vậy khi thị trường chỉ còn ít đơn vị nhập khẩu, không biết giá cả sẽ bị đẩy lên tới đâu".

Trong lịch sử, người tiêu dùng Việt từng phải chờ từ 4 đến 6 tháng trời mới mua được xe sản xuất trong nước. Chưa kể, để có được hàng sớm, nhiều người đã phải "lót tay" cho đại lý 2.000-4.000 đôla. "Độc quyền sẽ phát sinh tiêu cực, giá cả bị đẩy lên cao, cuối cùng người tiêu dùng sẽ là đối tượng chịu thiệt", ông này nhấn mạnh.

Cũng nằm trong danh sách ký đơn khiếu nại, vị giám đốc này cho biết, các doanh nghiệp ôtô sẽ đấu tranh đến cùng để bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trước quy định vô lý tại Thông tư 20 của Bộ Công Thương. "Chúng tôi sẽ nhờ cơ quan đại diện cho Cộng đồng các doanh nghiệp VN - VCCI vào cuộc để làm rõ vấn đề này", ông cho biết.

Trước đó, trao đổi với VnExpress.net, Thứ trưởng Bộ Công Thương - Nguyễn Thành Biên khẳng định Thông tư 20 là một trong những chính sách điều hành xuất nhập khẩu nhằm bảo vệ người tiêu dùng và hoàn toàn phù hợp với các cam kết WTO. Ông Biên cũng khẳng định rằng trước mắt, các doanh nghiệp cần thực hiện theo quy định này. Trong quá trình triển khai phát sinh vướng mắc, cơ quan chức năng sẽ chủ động điều chỉnh, bổ sung cho phù hợp.

Theo dự kiến, sau khi lấy được dấu và chữ ký của lãnh đạo đa số các doanh nghiệp nằm trên phạm vi toàn quốc, văn bản khiếu nại thông tư 20 lên Thủ tướng sẽ được gửi đi.

Hồng Anh

Read more »

Người Việt tiêu thụ hàng tỉ lít bia/năm

Trước sức uống “khủng khiếp” của người tiêu dùng, hàng loạt nhà máy bia tiếp tục được mọc lên trong khi nhiều hãng bia ngoại cũng chen nhau đưa hàng vào bán tại Việt Nam.

Một số nhãn hiệu bia Việt và quốc tế có mặt tại VN vừa công bố cho thấy lượng bia tiêu thụ ở VN đang gia tăng chóng mặt. Trong đó, có những thương hiệu đạt con số 1 tỉ lít/năm.

Sức uống “khủng khiếp” của người tiêu dùng VN đã khiến các nhà máy bia thi nhau mở ra. Ngày càng nhiều doanh nghiệp nhập khẩu và phân phối các loại bia trên thị trường.

Bia nhập tăng 50%

Bốn tháng, sản xuất 714,6 triệu lít bia Theo thống kê của Bộ Kế hoạch - đầu tư, bốn tháng đầu năm 2011 các doanh nghiệp trong nước đã sản xuất 714,6 triệu lít bia các loại, tăng 9,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Tốc độ tăng trưởng ngành bia tại VN, theo thống kê của các công ty nghiên cứu thị trường, ước đạt 15%/năm. VN có khoảng 350 cơ sở sản xuất bia có trụ sở ở hầu khắp các tỉnh thành trên cả nước và tiếp tục tăng về số lượng. Trong số này, có hơn 20 nhà máy đạt công suất trên 20 triệu lít/năm, 15 nhà máy có công suất lớn hơn 15 triệu lít/năm, và có tới 268 cơ sở có năng lực sản xuất dưới 1 triệu lít/năm.

Những năm gần đây hàng loạt nhãn hiệu bia ngoại nhập khẩu đã đổ bộ vào thị trường VN. Tại các siêu thị, cửa hàng bán lẻ... bia ngoại nhập được bày bán phổ biến như các thương hiệu bia sản xuất trong nước. Các loại bia như Corona, Budweiser, Bit Burger, Leffe Brown, Hoegaarden White, MOA, Cooper, Bavaria... xuất xứ Mexico, Đức, Bỉ, Hà Lan... đã trở nên quen thuộc với nhiều người, cho dù giá các loại bia này cao gấp 2-3 lần so với bia sản xuất trong nước.

Điều khá bất ngờ là tốc độ tăng trưởng tiêu thụ của bia nhập khẩu qua những năm gần đây luôn đạt những con số ấn tượng. Hiện nay tại TP.HCM, mỗi tháng có hàng chục ngàn thùng bia các loại được nhập khẩu về qua các cảng. Cảng Cát Lái (Q.2) là cảng có lượng bia nhập khẩu lớn nhất khu vực phía Nam. Đa số bia nhập khẩu có xuất xứ từ Bỉ, Đức và Hà Lan. Theo Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực I, lượng bia nhập khẩu năm 2010 tăng tới 50% so với năm 2009. Theo thống kê chung với mặt hàng rượu, năm 2010 có khoảng 1,66 triệu sản phẩm được thông quan và đưa ra tiêu thụ trên thị trường.

Không chỉ nhập khẩu các loại bia không có nhà máy sản xuất tại VN, nhiều thương hiệu bia đã có sản xuất tại VN hàng chục năm nay vẫn được nhập về và tiêu thụ. Ông Trần Phương (ngụ ở đường Tôn Đản, Q.4) cho biết loại bia “Ken” đóng chai 250ml nhập khẩu từ Pháp đang được nhiều quán nhậu, nhà hàng thường xuyên đặt hàng thay cho bia “Ken” chai hoặc lon sản xuất tại VN.

Ông Phương cho biết “Ken” Pháp giá tới 480.000-500.000 đồng/thùng, mắc hơn khá nhiều so với “Ken” lon lùn 250ml sản xuất trong nước. Tuy nhiên, nhiều người vẫn lựa chọn loại bia này. Theo ông Phương, hiện có rất nhiều nhà nhập khẩu loại bia này, chỉ riêng cơ sở ông mỗi tháng tiêu thụ hàng ngàn chai “Ken” Pháp.

Ngoài ra còn có “Ken” Hà Lan. Xu hướng thích uống bia ngoại nhập của người tiêu dùng VN khiến ngay cả nhà sản xuất cũng bổ sung lĩnh vực kinh doanh là nhập khẩu và phân phối bia. Và trong đợt tiêu thụ dịp tết vừa qua, một thương hiệu bia nổi tiếng đã xin giấy phép nhập khẩu tới 400.000 thùng.

Chỉ sau... Mỹ, Pháp

Trong buổi giới thiệu hoạt động trách nhiệm xã hội của Công ty TNHH nhà máy bia VN (VBL) tại TP.HCM vào giữa tháng 5-2011, ông Michel de Carvalho, chủ sở hữu thương hiệu bia Heineken, đã tỏ ra ngạc nhiên về tốc độ tiêu thụ nhãn hiệu bia này tại VN. Trong năm 2010 người Việt đã uống hơn 200 triệu lít bia nhãn hiệu này, chỉ sau Mỹ, Pháp trong danh sách 170 thị trường trên thế giới mà dòng bia này có mặt.

Ông Michel de Carvalho dự báo đến năm 2012 VN sẽ chiếm vị trí thứ hai của Pháp để trở thành thị trường tiêu thụ quan trọng của Heineken, chỉ xếp sau Mỹ. Và khả năng đến năm 2015 VN sẽ trở thành thị trường tiêu thụ bia Heineken... lớn nhất thế giới! Theo ông Carvalho, tốc độ tăng trưởng bia thương hiệu này ở thị trường VN luôn là một thí dụ mà ông hay kể khi đến các thị trường khác.

Trong khi đó, doanh nghiệp đang làm chủ một loạt thương hiệu bia nội địa nổi tiếng hiện là Tổng công ty Bia rượu nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) với các nhãn hàng “333”, “Sài Gòn xanh”, “Sài Gòn đỏ”, “Saigon Special”... còn tỏ ra “vượt trội” hơn cả VBL, bởi vào gần cuối năm 2010 Sabeco đã đánh dấu cột mốc tiêu thụ 1 tỉ lít bia các loại.

Và “kết sổ” năm 2010 doanh nghiệp này tiêu thụ tổng cộng 1,088 tỉ lít bia các loại, bằng 109% kế hoạch và tăng 21% so với cùng kỳ năm 2009. Năm 2011, doanh nghiệp này cũng không ngại ngần đặt mục tiêu tiêu thụ 1,3 tỉ lít bia và dự kiến đạt mốc 2 tỉ lít bia trong năm 2015 vì tốc độ tiêu thụ bia tại thị trường VN “chỉ thấy tăng chứ không bao giờ thấy giảm, bất kể tình hình kinh tế có khó khăn cỡ nào”.

Đầu tư dồn dập

Do tốc độ tiêu thụ bia tăng nhanh nên nhiều nhà máy bia có công suất hàng trăm triệu lít/năm “đua” nhau đi vào hoạt động.

Chỉ trong vòng 20 ngày đầu của tháng 3-2011, Sabeco đã đưa vào hoạt động ba nhà máy sản xuất bia tại Quảng Ngãi và Hà Nam với tổng vốn đầu tư trên 2.000 tỉ đồng, tổng công suất xấp xỉ 300 triệu lít/năm cho loại bia lon và bia hơi. Trước đó vào tháng 2-2011, Sabeco cũng tổ chức lễ khởi công gói thầu số 8 dự án Nhà máy bia Sài Gòn - Hà Tĩnh, được xây dựng với tổng mức đầu tư khoảng 480 tỉ đồng, thuộc nguồn vốn đầu tư phát triển của tổng công ty, công suất sản xuất khi hoàn thành là 50 triệu lít bia/năm.

Nếu tính thêm các dự án nâng công suất hoặc xây mới, Sabeco còn có dự án nâng công suất Nhà máy bia Sài Gòn - Củ Chi lên 264 triệu lít, dự kiến hoàn thành trong năm nay. Riêng dự án Nhà máy bia Sài Gòn - Vĩnh Long công suất 200 triệu lít/năm sẽ bắt đầu thực hiện từ năm 2011, đến năm 2014 hoàn tất.

Và nếu thêm cả dự án Nhà máy bia Sài Gòn - Ninh Thuận khởi công hồi tháng 4-2010 trên diện tích 20ha, có tổng mức đầu tư khoảng 680 tỉ đồng, công suất sản xuất khi hoàn thành là 50 triệu lít bia/năm, tính ra Sabeco “tròm trèm” có thêm gần 500 triệu lít bia các loại trong các năm tới. Theo công bố của Sabeco, doanh nghiệp này đã hoạch định mục tiêu tăng trưởng sản xuất giai đoạn 2011-2015 có tốc độ tăng trưởng bình quân giá trị sản xuất công nghiệp đạt 14-16%/năm, sản lượng bia tăng 13-15%/năm và sẽ đạt 1,8 tỉ lít vào năm 2015.

Giám đốc điều hành VBL David Teng cho biết VBL sẽ đầu tư khoảng 68,1 triệu USD để nâng công suất của nhà máy tại TP.HCM. Với khoản đầu tư này, VBL sẽ nâng công suất sản xuất bia của nhà máy tại quận 12 từ 280 triệu lít/năm lên 420 triệu lít/năm trong vòng 12 tháng tới.

LÊ NAM - TRẦN VŨ NGHI - BẠCH HOÀN

Read more »